Dünyanın Doğal Tohum Bankaları Alarm Veriyor: Tür Çeşitliliği Azalıyor

Bilim insanlarının gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma, toprağın altında ve bitki kalıntıları arasında bulunan doğal tohum rezervlerinin ciddi bir tehditle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Küresel ölçekte incelenen veriler, insan faaliyetlerinin topraklardaki bitki çeşitliliğini azaltarak ekosistemlerin kendini yenileme kapasitesini zayıflattığını gösterdi.

94 Ülkeden Binlerce Toprak Örneği İncelendi

Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, 94 ülkeden alınan 3 binden fazla toprak örneği değerlendirildi.

Araştırmacılar, yedi kıtadaki kara, sulak alan ve sucul ekosistemlerden elde edilen örnekler üzerinden toprağın içerisinde bulunan doğal tohum rezervlerinin dağılımını ve çeşitliliğini inceledi.

Svalbard Küresel Tohum Deposu gelecekte yaşanabilecek olası felaketlere karşı önemli bir güvence olarak görülürken, araştırma doğanın kendi tohum bankalarının çok daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.

Bir Metrekare Toprakta Binlerce Tohum Bulunuyor

Araştırmanın sonuçlarına göre, dünya genelinde toprağın her bir metrekaresinde ortalama 5 binden fazla tohum bulunuyor.

Toprak altında ve dökülen yaprakların arasında biriken bu tohumlar, ekosistemlerin devamlılığı açısından önemli bir kaynak oluşturuyor. Özellikle yangın, sel ve aşırı hava olayları sonrasında bitki örtüsünün yeniden oluşmasında bu doğal rezervlerin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Tohum Sayısı Fazla Olan Bölgelerde Çeşitlilik Düşük

Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri de toprakta bulunan toplam tohum sayısıyla bitki türü çeşitliliğinin her zaman aynı oranda artmaması oldu.

Çok sayıda farklı bitki türüne ait tohum bulunan doğal alanlarda toplam tohum yoğunluğunun görece düşük olabildiği belirlendi. Buna karşılık tarım arazileri gibi bazı bölgelerde tohum sayısı yüksek olmasına rağmen tür çeşitliliğinin oldukça sınırlı kaldığı görüldü.

Tropikal ekosistemlerde de benzer bir durum gözlemlendi. Tür çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgelerde toprak altındaki toplam tohum yoğunluğunun daha düşük seviyelerde kalabildiği tespit edildi.

İnsan Faaliyetleri Doğal Tohum Bankalarını da Etkiliyor

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, insan kaynaklı tahribatın yalnızca yüzeydeki bitki örtüsünü değil, toprağın altında bulunan doğal tohum rezervlerini de etkilemesi oldu.

El değmemiş doğal alanlardan alınan örneklerdeki tohum bankalarının, insan faaliyetleri nedeniyle bozulan alanlara göre çok daha yüksek tür çeşitliliğine sahip olduğu belirlendi.

Ekosistemlerin Kendini Yenileme Gücü Zayıflayabilir

Uzmanlar, yüzeydeki bitki çeşitliliğinde meydana gelen kayıpların toprak altındaki tohum bankalarına da yansıdığına dikkat çekiyor.

Toprakta bulunan farklı bitki türlerine ait tohumların azalmasının, zarar gören ekosistemlerin doğal yollarla yeniden toparlanma kapasitesini sınırlandırabileceği belirtiliyor.

Araştırmacılar, doğal alanların korunmasının yalnızca mevcut bitki örtüsünün değil, gelecekte ekosistemlerin yeniden canlanmasını sağlayacak yer altındaki tohum rezervlerinin korunması açısından da büyük önem taşıdığına işaret ediyor.