Miyopi Nedir?
Tıbbi açıdan bakıldığında miyopi, göze gelen ışık ışınlarının retinanın (gözün arka tarafındaki ışığa duyarlı tabaka) tam üzerinde değil, önünde odaklanması durumunda meydana gelir. Bu durum, yakın nesnelerin net görünmesine karşın, uzak nesnelerin bulanık ya da belirsiz algılanmasına yol açar.
Miyopinin Nedenleri
Miyopinin en yaygın sebebi göz küresinin normalden fazla uzun olmasıdır (aksiyel miyopi). Bunun yanı sıra, korneanın (gözün ön kısmındaki saydam tabaka) aşırı eğimli olması veya göz merceğinin fazla güçlü kırıcı özellikte olması da etkili faktörler arasındadır.
- Genetik faktörler önemli bir rol oynar; ailede miyopi öyküsü varsa risk oranı artar.
- Çevresel unsurlar da belirleyicidir: Uzun süre yakın mesafede çalışma (kitap okuma, telefon veya bilgisayar kullanma), az güneş ışığına maruz kalma ve çocukluk döneminde fazla ekran süresi, miyopiyi tetikleyebilir veya hızlandırabilir.
Miyopinin Belirtileri
Miyopinin belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Uzak nesneleri (tabela, televizyon, tahta) bulanık görme
- Gözleri kısarak bakma ihtiyacı
- Göz yorgunluğu, batma hissi veya baş ağrısı
- Gece görüşünde zorluk (özellikle araç kullanırken)
- Çocuklarda okulda tahtayı görememe gibi şikayetler
Miyopinin Tedavi Yöntemleri
Miyopi kalıcı bir durum olmasına rağmen, tedavi yöntemleri sayesinde düzeltilebilir:
- Gözlük veya kontakt lens (eksi numaralı, konkav mercekler) en yaygın ve basit çözümdür.
- Lazer cerrahisi (LASIK, PRK vb.) uygun yaş ve derecede kalıcı bir çözüm sunar.
- Yüksek dereceli miyopisi olanlar için göz içi lens implantları gibi ileri düzey seçenekler de mevcuttur.
Op. Dr. Diclehan Ali Dicle, dijital cihazların günlük yaşamda artan rolüyle göz yorgunluğu, baş ağrısı ve bulanık görme gibi şikayetlerin hızla arttığını belirtti:
“Özellikle geceleri karanlıkta telefona bakma alışkanlığı, göz sağlığını tehdit eden en büyük risk faktörlerinden biri haline geldi. Bu durum hem biyolojik saati bozuyor hem de kalıcı görme bozukluklarına neden olabiliyor.”
Karanlık Ortamın Etkisi
Karanlık ortamların bedeni uykuya hazırlayan doğal bir mekanizma olduğunu ifade eden Dr. Dicle, “Beynimizdeki melatonin hormonu, uykuya dalmayı kolaylaştırır. Ancak cep telefonlarından yayılan ışık bu hormonun salgılanmasını engeller. Bu da uykuya dalmayı zorlaştırır ve uyku kalitesini düşürür.” şeklinde konuştu.
Çocuklar İçin Ekran Süresi Sınırlaması
Dr. Dicle, çocuklarda ekran süresinin kısıtlanması gerektiğini vurguladı: “Çocukların günde iki saatten fazla cep telefonu kullanımı, miyopi gelişimini hızlandırıyor. Karanlıkta ekran kullanımı bu riski artırıyor. 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yarısının miyop olacağı tahmin ediliyor.”
Göz Sağlığını Korumak İçin Öneriler
Uzun süre ekran başında kalanlar için basit ama etkili bir öneride bulunan Dr. Dicle, “Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa bakmak, göz kaslarını dinlendirir ve baş ağrısını ile göz yorgunluğunu azaltır. Ekrana bakarken göz kırpma refleksi azalıyor; bu da kuruluğa yol açıyor. Kısa molalarla bu refleksi dengeleyebiliriz.” dedi.
Mavi Işık Filtreleri Hakkında
Mavi ışık filtrelerinin herkes için aynı etkiyi göstermediğini belirten Op. Dr. Dicle, “Araştırmalar, mavi ışık filtreli gözlüklerin her bireyde aynı sonucu vermediğini ortaya koyuyor. Bazı kişilerde fayda sağlasa da, herkes için zorunlu bir koruma yöntemi değildir. Cep telefonları ve tabletler, özellikle karanlık ortamlarda kullanılmamalıdır. Ekran süresi azaldıkça hem göz sağlığı hem de uyku kalitesi olumlu yönde etkilenir.” diye ifade etti.
