Dijitalleşme ve Veri Entegrasyonunun Etkileri
Kamu yönetiminde dijitalleşme ile veri entegrasyonu, idari süreçlerin hızlanmasını sağlarken bazen saha gerçekleriyle örtüşmeyen ve mantıksal temelden uzak tablolar ortaya çıkarabiliyor. Yakın zamanda bir vatandaşın yaşadığı olumsuz durum, bu sistemsel ayrışmanın ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.
Somut Bir Örnek: Emlakçılık Faaliyetinin Sonlandırılması
Olayı daha somut hale getirecek olursak: Bir vatandaşımız, 2019 yılında emlakçılık faaliyetini resmi olarak sona erdirmiş; vergi kaydını kapatmış, oda sicil kaydını sonlandırmış ve esnaf sanatkarlar odası kaydını terk etmiş. Yedi yıldır ev hanımı olarak yaşamını sürdürüyor. Bu aşamada her şey yasal prosedürlere uygun. Ancak 2026 yılına girdiğimizde, bu vatandaşımıza yedi yıl önce kapattığı dükkanına dair tam 40 bin TL tutarında bir "Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi Harcı" tahakkuk ettiriliyor.
Yasal Çelişkiler ve İdari Hatalar
Burada en büyük çelişki, tahakkuk ettirilen bu tutarın geçmişteki bir borç olmamasıdır. Bu harç, 2026 yılı için talep edilmektedir. Yani idare, 2019'dan beri vergi mükellefi olmayan ve vergi dairesinde "terk" dosyası bulunan bir ev hanımının, 2026 yılında emlakçılık yapacağını varsayarak bu tahakkuku oluşturmuştur.
Vatandaşımız, durumu açıklamak amacıyla ilgili kurumlara başvurduğunda "sistemde belgenin aktif olduğu" yanıtını almıştır. Ancak, yedi yıl boyunca ilgili bakanlığın bu durumu göz önünde bulundurmaması ve belgeyi kâğıt üzerinde açık bırakması, ardından 2026 yılı için mevcut olmayan bir ticari faaliyet üzerinden harç talep etmesi, açık bir idari hatadır.
Harç, bir hizmetin ya da yetkinin kullanımı karşılığında alınan bir bedeldir. Ancak burada ne bir dükkan, ne de bir vergi mükellefiyeti veya ticari yetki kullanımı söz konusudur. Hiçbir kazancı bulunmayan bir ev hanımına, yedi yıl önce kapattığı dükkan üzerinden "2026 yılı harcı" tahakkuk ettirilmesi, vergilendirme ve harç mantığıyla bağdaşmamaktadır.
Çözüm Beklentisi
Temennimiz, Ticaret Bakanlığı'nın bu "hayalet kayıtlar" üzerinden oluşan hatalı tahakkukları ve bu ev hanımı için 2019'daki resmi vergi kapanış tarihlerini dikkate alarak acilen düzeltmesidir. Sistemsel güncellemelerin gecikmesi, vatandaşa ağır borçlar olarak yansıma olmamalıdır.
