Nipah Virüsü ile İlgili Son Gelişmeler
Yetkililer, Batı Bengal'de Aralık ayı sonlarında tespit edilen iki enfekte kişinin sağlık personeli olduğunu açıkladı. Hastaların hastanede tedavi altında olduğu belirtildi. Peki, Nipah virüsü hakkında neler biliniyor ve bu durum endişe kaynağı mı?
Nipah Virüsü Nedir?
Nipah virüsü (NiV), hayvanlarda görülebilen ve insanları da etkileyebilen bir virüs olarak tanımlanmaktadır. Bu virüs, meyve yarasaları ve uçan tilki adı verilen yarasa türleri aracılığıyla bulaşabilmektedir. Ayrıca, bu hayvanların enfekte ettiği gıda ürünleri yoluyla da insanlara geçiş yapabilmektedir. Uzmanlar, Nipah virüsünün ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade ediyor. Virüsün insan vücudundaki kuluçka süresi genellikle 5 ila 14 gün arasında değişirken, belirtilerinin 3 ila 4 gün içinde ortaya çıktığı bildirilmektedir. Anlık nöbetler ve zihinsel karmaşa gibi belirtiler de görülebilir ve ağır vakalar 24 ila 48 saat içinde koma durumuna geçebilir.
Virüsün Yayılımı ve Geçmiş Salgınlar
Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu ile Nagasaki Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar üzerine çalışan Kaja Abbas, Nipah virüsünün insanlarda ciddi solunum ve nörolojik rahatsızlıklara yol açtığını belirtti. Şiddetli vakalarda ateş ve baş ağrısından beyin iltihabına kadar ilerleyebildiğini vurguladı. Abbas, virüsün insanlar arasında sınırlı bir şekilde yayıldığını ve pandemik bir duruma dönüşme ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti.
Nipah virüsünün ilk salgını 1998 yılında Malezya ve Singapur'daki domuz çiftçileri arasında meydana geldi. Bu salgında en az 250 kişi enfekte oldu ve 100'den fazla ölüm kaydedildi. 2014 yılında Filipinler'de de vakalar tespit edildi ve bu vakaların kaynağı hasta atların kesilmesiyle ilişkilendirildi. Resmi verilere göre, 2001 yılından itibaren Güney Asya, özellikle Bangladeş ve Hindistan'da aralıklı olarak Nipah virüsü salgınları yaşandı.
2001 yılında yaşanan salgının çoğunluğu hastane personeli ve ziyaretçiler arasında görülmüştür. 2018'den bu yana, Hindistan'ın Kerala eyaletinde birçok ölüm vakası kaydedilmiş olup, bu bölge virüs açısından en yüksek riskli bölge olarak kabul edilmektedir.
Virüsün Yayılma Yolları ve Önlemler
Hindistan'daki diğer salgınların nedenleri hala belirsizliğini korumaktadır. Bazı uzmanlar, salgınların yarasa tükürüğü veya idrarıyla kirlenmiş meyvelerin tüketimiyle tetiklenebileceğini öne sürerken, Hindistan Tıp Araştırma Konseyi, virüsün öncelikle fiziksel temas yoluyla yayıldığını belirtmiştir. Batı Bengal'deki son salgın hakkında kesin bir bilgi yoktur. Abbas, enfekte ancak teşhis edilmemiş bir hastadan sağlık çalışanlarına bulaşma olasılığının bulunduğunu ifade etti.
DSÖ, Nipah virüsü için henüz bir tedavi veya aşı olmadığını belirtmiştir. Oxford Üniversitesi, Bangladeş'te virüs aşısını denemek amacıyla klinik çalışmalar yürütmekte ve Aralık 2025'te denemelerin ikinci aşamasına geçileceği bildirilmektedir. Doktorlar, hasta tespit edilen kişileri çeşitli antiviral ilaçlarla tedavi etmektedir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi, bu ilaçların 1999'daki Nipah salgınında sınırlı sayıda hastada kullanıldığını ancak etkinliklerinin belirsiz olduğunu vurgulamaktadır.
Uluslararası Önlemler ve Hijyen Önerileri
Hindistan'da görülen vakaların Doğu Asya'daki tatil dönemlerine denk gelmesi, çevre ülkeleri alarma geçirmiştir. Tayland, Endonezya, Nepal ve Malezya, uluslararası havaalanlarında güvenlik önlemlerini artırmıştır. Tayland Sağlık Bakanlığı, Nipah salgınından etkilenen ülkelerden gelen uçaklar için özel park alanları oluşturduğunu ve yolcuların pasaport kontrolünden önce sağlık beyan formlarını doldurmalarının zorunlu olacağını duyurmuştur.
Kaja Abbas, Nipah virüsünün COVID-19 ile benzerlik göstermediğini ve ağır vakaların bile yoğun bakım ile tedavi edilebileceğini belirtmektedir. Hastalıktan korunmak için önerilen yöntemler arasında hijyen kurallarına uymak, iyi havalandırma sağlamak, kalabalık ortamlardan kaçınmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek yer almaktadır.
DSÖ, virüsün yayılmasını kontrol altına almak için önerilerde bulunmuş ve 2018 tarihli raporunda, "yarasaların hurma ağacı özüne ve diğer taze gıda ürünlerine erişiminin azaltılması" yönünde uyarılarda bulunmuştur. Yarasaların bulunduğu alanlarda koruyucu önlemlerin alınması, hasta hayvanlarla temas eden kişilerin koruyucu giysi giymesi gerektiği ifade edilmiştir.
