AB Komisyonu'ndan Yeni Vize Stratejisi Önerisi
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, düzensiz göçle mücadelede işbirliği yapan üçüncü ülkelere yönelik vize süreçlerinde kolaylık sağlanması, vizesiz seyahat uygulamalarının daha sıkı izlenmesi ve yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için vizesiz seyahatin sürdürülmesini amaçlayan yeni önerisini duyurdu. Yapılan açıklamada Türkiye ile ilgili soruya 'Herkesle görüşüyoruz' yanıtı verildi.
Yeni Strateji ve Hedefler
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ve İç İlişkiler ile Göçten Sorumlu Üye Magnus Brunner, yeni göç ve vize stratejisi önerisini tanıtmak için ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Virkkunen, 'Vize politikamız günümüzün gerçekleri, büyük jeopolitik değişimler, küresel rekabet ve gelişen güvenlik sorunlarını yansıtmalıdır. AB, değerlerimize bağlı kalırken çıkarlarımızı korumak için tüm araçlarımızı kullanmalıdır.' ifadelerini kullandı. AB'nin vizeyi daha stratejik ve kararlı bir şekilde kullanma arzusunu dile getiren Virkkunen, bu doğrultuda ilk kapsamlı AB vize stratejisini önerdiklerini belirtti.
Virkkunen, güvenilir partnerlerin vize süreçlerinin kolaylaştırılması gerektiğine dikkat çekerek, 'Özellikle yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketler için hedefli, hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğini değerlendirmemiz gerekiyor.' dedi. Brunner ise göç ve vize stratejilerinin birbiriyle sıkı bir şekilde bağlantılı olduğunu vurgulayarak, 'Bu iki strateji birlikte ilerlemeli. Bu çerçevede, AB'ye kimin girebileceği, kimin kalacağı ve kimin ayrılması gerektiği konusunda yeni bir yol haritası oluşturuyoruz.' bilgisini paylaştı.
Vizesiz Seyahat ve Sorumluluklar
Brunner, 'AB'ye vizesiz seyahat etmek elbette bir ayrıcalıktır.' diyerek, bu ayrıcalığın beraberinde sorumlulukları da getirdiğini vurguladı. 'Stratejimizde bu sorumlulukları daha net bir şekilde belirliyoruz. Üçüncü ülkelerin vize muafiyeti alabilmesi için objektif kriterleri karşılamaları gerekecek. Vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması şart.' şeklinde konuştu.
Bir gazetecinin 'Bu stratejide özellikle Türkiye gibi öne çıkarmak istediğiniz belirli ülkeler var mı?' sorusuna Brunner, 'Herkesle görüşüyoruz. Elbette belirli bir ülke yok, ancak çok objektif, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla bunu görüşüyoruz.' yanıtını verdi.
Yeni Vize Stratejisi, vizesiz seyahat, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme konularında kapsamlı düzenlemeler öngörüyor. Bu çerçevede, vizesiz seyahatten yararlanabilecek ülkeler açık kriterler doğrultusunda değerlendirilecek, mevcut vizesiz rejimler ise kötüye kullanımı önlemek amacıyla daha sıkı bir şekilde izlenecek.
Geri Dönüş ve İşbirliği Önlemleri
Strateji kapsamında, geri dönüş ve geri kabul konularında işbirliği göstermeyen, AB'nin güvenliğini tehdit eden eylemlerde bulunan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması veya kısıtlanması gibi önlemler gündeme gelebilecek. Buna karşın, geri dönüş ve geri kabul ile güvenlik konularında AB ile etkin işbirliği yürüten ülkelere vize başvuru süreçlerinde kolaylıklar sağlanması hedefleniyor.
Strateji ile beraber, güvenilir yolculara yönelik kolaylıkların artırılması da planlanıyor. Seyahat geçmişi kanıtlanmış kişilere daha uzun süreli çok girişli vizeler verilmesi ve iş dünyası için güvenilir şirketlerden oluşan ortak bir listenin oluşturulması hedefleniyor.
Yeni strateji çerçevesinde mevcut vizesiz seyahat rejimleri daha sıkı bir denetim altına alınacak. Yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması ile, vizesiz seyahatten yararlanan ülkelerin yükümlülüklere uyumu düzenli olarak izlenecek. Bu mekanizma ile vizesiz seyahatin kötüye kullanımının önlenmesi ve şartlara uyumun sağlanması amaçlanıyor. Yükümlülüklerine uyan ülkeler için uygulamanın devamı güvence altına alınacak.
Dijitalleşme ve Gelecek Planları
Dijitalleşme, stratejinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS), 2026'nın son çeyreğinde devreye girmesi ve seyahat öncesi kontrollerin otomatikleştirilmesi öngörülüyor. Vizeye tabi olan yolcuların başvuru süreçlerini tamamen çevrimiçi olarak gerçekleştirebilmeleri sağlanacak.
Birliğin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla veri tabanının aynı anda sorgulanabilmesi mümkün olacak. Bu sayede bilgi paylaşımının güçlendirilmesi ve vize kötüye kullanımının önlenmesi hedefleniyor.
Yeni strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut mevzuatta olası değişiklikleri değerlendirecek. 'Start-up' ve 'scale-up' kurucularına yönelik hedefli bir yasal çerçeve oluşturulması da stratejinin önemli unsurlarından biridir. Ayrıca, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması ve nitelikli başvurular için ek AB fonları ayrılması planlanıyor.