Değerli Metallerdeki Dalgalanmalar
Prof. Dr. İbrahim Ünalmış, değerli metallerdeki ani yükselişlerin ardından benzer bir düşüşün yaşanabileceği uyarısında bulunurken, bu varlıklara olan talebin sürdüğünü ifade etti.
Son günlerde altın ve gümüş fiyatlarındaki dalgalanmalar gündemde önemli bir yer tutuyor. Altının gram fiyatı, 29 Ocak’ta 8 bin 58 lira ile zirveye ulaşırken, 2 Şubat’ta %14'lük bir kayıpla 6 bin 939 liraya geriledi. Gümüşün kilogram fiyatı da 29 Ocak’ta 187 bin lira iken, 2 Şubat’ta %28.8 değer kaybıyla 133 bin 442 liraya düştü.
Değerli madenlerdeki hızlı artış ve sonrasında yaşanan düşüşler dikkat çekici bir konu olurken, 3 Şubat itibarıyla altın ve diğer değerli madenler tekrar yükselişe geçti. Bu durumu Bahçeşehir Üniversitesi İktisat İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Ekonomi ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Ünalmış değerlendirdi.
Yatırımcıların Tercihleri
Prof. Dr. Ünalmış, altındaki yükselişin üç ana sebebinin bulunduğunu belirtti. İlk olarak, Donald Trump’ın ABD’nin daha rekabetçi olabilmesi için doların zayıflamasına yönelik uyguladığı gevşek para politikası ve faiz indirimleri, yatırımcıların dolardan kaçışını hızlandırdı. Dolar yatırımlarını azaltan yatırımcılar, altın ve gümüş gibi değerli varlıklara yöneldi. Diğer bir sebep ise mevcut küresel risklerdir. Süregelen Ukrayna Savaşı, Venezuela’daki gelişmeler, ABD’nin Grönland’ı istemesi, İran’daki savaş tehdidi ve ABD-Çin rekabeti, küresel riskleri artırıyor. Yatırımcılar, bu belirsizlikler karşısında altın ve değerli madenleri güvenli bir liman olarak değerlendirmeye başladı. Son olarak, altın ve değerli madenlerden kazanç sağlama amacı güden kişilerin bu alana yönelmesi de dikkat çekici bir durum olarak öne çıkıyor.
Merkez Bankalarının Etkisi
Altının ONS fiyatının 29 Ocak’ta 5 bin 600 dolara ulaşmasının ardından, merkez bankaları dışındaki alımların daha belirgin hale geldiğini söyleyen Ünalmış, merkez bankalarının alım yoğunluğunun altının ONS fiyatının 3 bin 500 dolar seviyesini aşmasının ardından azaldığını vurguladı. Türkiye'de Merkez Bankası, 31 Ekim’de yaptığı bir açıklama ile yerli altın madeninin öncelikli alım hakkını askıya almıştı.
Altının ONS fiyatının 2 Şubat’ta 4 bin 506 dolara gerilemesini değerlendiren Prof. Dr. Ünalmış, bu düşüşte Trump’ın FED Başkanı olarak Kevin Warsh’ı aday göstermesinin etkili olduğunu belirtti. Warsh’ın doların değerini düşürecek politikalardan uzak duracağına dair beklentiler, altın ve değerli madenlerde düşüşe yol açtı.
Bugün yaşanan yükselişle birlikte altın ONS fiyatı 5 bin dolara yaklaşırken, bu artışı değerlendiren Ünalmış, sert geri çekilmenin ardından fiyatlarda toparlanma hareketinin gözlemlendiğini ve değerli metallere olan talep oluşturan koşulların hala geçerli olduğunu vurguladı.
Değerli Madenlerin Sektörel Etkileri
Altın ve gümüş gibi değerli madenlerdeki artışların farklı sektörlere olan etkilerini de inceleyen Ünalmış, araştırmaların altın fiyatlarının zirveye ulaştığı dönemlerde gayrimenkul, otomobil ve beyaz eşya satışlarında artış gözlemlendiğini ortaya koydu. Ancak diğer sektörlerde önemli bir yansıma olmadığını belirtti.
Altın ve gümüş fiyatlarındaki artışın ürün bazında da etkileri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Ünalmış, bakır fiyatlarındaki artışın da dikkat çekici olduğunu söyledi. Yapay zekanın gelişimi ile birlikte enerji ihtiyacının arttığını, bu enerjinin sağlanması için temiz enerji ve mini nükleer santrallere ihtiyaç duyulacağını belirtti. Özellikle güneş panellerinin üretiminde gümüş kullanımı, bu maddeye olan talebi artırmakta. Gümüş fiyatlarındaki artış, güneş enerjisi sistemlerinin fiyatlarına da etki ediyor.
Ünalmış, enerji ihtiyacındaki artışın bakır fiyatlarına yansıması gerektiğini düşünerek, son günlerde talep gören "külçe bakır" satışlarının artış beklentisiyle ilgili olduğunu ifade etti. Bu durumun hem olumlu hem de olumsuz etkileri olabileceğini belirten Ünalmış, "Fiyat hızlı yükselirse o kadar hızlı düşebilir" ifadesinin ekonomideki genel bir değerlendirme olduğunu sözlerine ekledi. Keskin artış ve düşüşlerin devam edeceğini de vurguladı.
