Yaş ve Mutluluk İlişkisi Üzerine Araştırmalar
Yaş ile mutluluk arasındaki bağlantı, psikoloji ve ekonomi alanlarında yapılan pek çok araştırmanın ilgi çekici bir konusu olmayı sürdürüyor. Uzun yıllar süresince dünya genelinde gerçekleştirilen araştırmalar, mutluluğun (ya da yaşam memnuniyetinin) yaşla birlikte U şekline benzer bir eğri izlediğini ortaya koymuştur.
Genç yaşlarda (özellikle 20-30'lu dönemlerde) mutluluk seviyesi genelde oldukça yüksektir.
Ancak 20'li yaşların sonlarına gelindiğinde, mutluluk seviyesinde yavaş bir düşüş gözlemlenmeye başlar.
Genellikle en düşük mutluluk seviyesi 47-49 yaşları arasında görülmektedir (farklı çalışmalarda bu değerler 47,2 veya 49 olarak belirtilmektedir).
50 yaşlarından sonra ise mutluluk tekrar artış göstermeye başlar; 60'lı ve 70'li yaşlarda birçok birey daha sakin, kabullenmiş ve tatmin olmuş hissetmektedir.
Bu eğilim, David Blanchflower gibi ekonomistlerin yönlendirdiği geniş ölçekli verilere (132 ülke, milyonlarca katılımcı) dayanmaktadır.
Ancak bu düşüş kalıcı bir kriz değil, geçici bir değerlendirme süreci olarak değerlendirilmektedir.
Son Yıllardaki Değişimler
Son zamanlarda (özellikle 2017 sonrasındaki dönemde) bazı araştırmalar dikkat çekici bir dönüşüm göstermektedir:
- Gelişmiş ülkelerde gençler (özellikle 18-24 yaş aralığında, Z kuşağı) tarihin en mutsuz nesli haline gelmiştir.
- Akıllı telefonlar, sosyal medya, ekonomik zorluklar (konut krizi, iş güvencesizliği) ve pandemi etkileri gibi etkenler gençlerdeki mutsuluğun zirve yapmasına neden olmuştur.
- Artık mutluluk eğrisi U şeklinden daha düz veya tersine dönmüş bir yapı göstermektedir: Gençlikte en düşük, yaş ilerledikçe artan bir memnuniyet söz konusudur.
Türkiye'deki TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları ve Dünya Mutluluk Raporu verileri de benzer eğilimler sergilemektedir:
- En yüksek mutluluk genellikle 65 yaş ve üzeri bireylerde gözlemlenmektedir.
- Düşük mutluluk seviyeleri ise 35-44 yaş grubunda veya genç yetişkinler arasında görülmektedir.
- Genel mutluluk seviyesi son yıllarda dalgalı bir seyir izlemekte; gençlerde stres ve umutsuzluk artışları dikkat çekmektedir.
Yaş ile mutluluk ilişkisi evrensel bir olgu olsa da, bireysel faktörler (sağlık, ilişkiler, amaç duygusu) üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
- 40-50 yaşlarındaki dip noktası geçici bir durumdur; beklentilerin gerçekçi bir şekilde belirlenmesi ve mevcut duruma odaklanılması faydalı olmaktadır.
- Gençlerdeki mutsuzluk ise toplumsal müdahale (ekran süresi kısıtlaması, destek sistemleri) gerektirmektedir.
