Malatya'daki Depremlerle İlgili Yeni Görüntüler
Malatya'da 6 Şubat depremine dair yeni görüntüler gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. 6 Şubat 2023 tarihinde saat 13.24'te meydana gelen ve 7,6 büyüklüğünde kaydedilen deprem sırasında Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yaşanan panik anları güvenlik kameraları tarafından kaydedildi.
Malatya'da 6 Şubat 2023'te gündüz saatlerinde meydana gelen depremde, hastanede bulunan sağlık personeli ve vatandaşların yaşadığı korku gözler önüne serildi. Görüntüler, depremin başlamasıyla hastane içinde kısa bir panik yaşandığını, bazı vatandaşların bulundukları yerleri terk etmeye çalıştığını ve hastane çalışanlarının hastaları güvenli bölgelere taşımak için büyük bir özveriyle mücadele ettiğini gösteriyor.
Acılı Ailelerin Hikayeleri
Kahramanmaraş'taki depremlerde 9 aylık torunu, kızı, oğlu ve damadını kaybeden Seydi Çelik, "Torunum 9 aylıktı, yeni yeni yürüyordu. Oğlumu da ablası çağırmıştı, 5 Şubat'ta oraya vardılar" şeklinde konuştu. Çelik, ailesinin Eskişehir'deki kabirlerini Vali Dr. Erdinç Yılmaz ile birlikte ziyaret etti. 'Asrın Felaketi' olarak anılan depremin olduğu günde, Kahramanmaraş'ta torununu, kızını, oğlunu ve damadını kaybetti. Çelik, kızının 16 Nisan 2022 tarihinde doğan kızı Ayla Defne Caz'ın 9 aylıkken yaşamını yitirdiğini ifade etti. Üniversite öğrencisi olan oğlu Furkan Çelik’in ise tatil nedeniyle ablasının daveti üzerine 4 Şubat 2023'te Kahramanmaraş'a gittiğini belirten acılı baba, torununa bakmak için giden eşinin enkazdan yaralı olarak çıktığını dile getirdi. Seydi Çelik, yaşadığı acıyı hala içten hissettiğini vurguladı.
Hayatta Kalma Mücadelesi
Malatya’da 6 Şubat depreminde 10 saat boyunca enkaz altında kalan Kenan Karadağ, bacağı ampute edilerek hayatta kaldı. Hastanede tedavi gördüğü esnada ikinci depreme yakalanan Karadağ’ı, kaçmak yerine sedyesinin başında kalan iki doktor korudu. Deprem sırasında yaşanan acıların yanı sıra, doktorların gösterdiği özveri ve Karadağ’ın hayata tutunma çabası dikkat çekti.
Hatay’da üniversite öğrencisi Beliz Aydın (19), 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden annesi ile iki bacağı ampute edilen ağabeyini enkazdan çıkardıktan sonra üşümesin diye kendisine parkasını veren emekli Albay Raşit Çelik ile bir organizasyonda bir araya geldi. Duygusal anların yaşandığı buluşmada, Albay Çelik’e parkasını iade eden Aydın, “Soğukta ben tek başıma beklerken parkanızı verdiniz. Beni çok güvende hissettirdiniz” ifadesini kullandı.
İnşaat Faaliyetleri ve Konut Üretimi
Bölgedeki inşaat çalışmalarında ulaşılan teknik kapasite, konut üretim hızını en üst seviyeye çıkardı. Yapılan planlamalar doğrultusunda saatte 23, günde ise ortalama 550 konut üretilerek afetzedelerin kullanımına sunuldu.
İnşa edilen konutlar yalnızca barınma alanları değil; sosyal donatıları, parkları, kültürel alanları ve şehir meydanlarıyla birlikte bütüncül yaşam alanları olarak tasarlandı.
İstihdam ve Ekonomik Destekler
Deprem bölgesindeki istihdam kaybını önlemek ve iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla aktif iş gücü politikalarına büyük önem verildi. Bu kapsamda, 11 ilde toplam 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandı. Yaklaşık 2,9 milyar lira bu alana aktarıldı.
Yerel yönetimlerin hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi için altyapı yatırımlarının yanı sıra çevre düzenlemeleri ile araç, gereç ve ekipman temini amacıyla Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından yerel yönetimlere yaklaşık 4 milyar lira nakdi kaynak gönderildi.
Yardım ve Destek Faaliyetleri
Toplam proje tutarı 21,9 milyar lira olan projelerle deprem bölgesindeki belediyelerin acil nitelikli altyapı ve araç ekipman talepleri karşılanıyor. Ağırlıklı olarak elektrik dağıtım şebekesi olmak üzere enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik 2025 sonuna kadar yaklaşık 51,1 milyar lira harcandı.
Merkezi Yönetim Bütçesi kaynaklarından depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik 2025 yılı sonuna kadar toplam 3,6 trilyon lira harcama yapılması planlanıyor.
Depremlerin ardından geçen 3 yılda kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları (STK) ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde yapılan ihtiyaç değerlendirmeleri sonucu deprem hasarlarının telafisine yönelik çalışmalar devam ediyor. Afetzedelerin barınma ihtiyacının karşılanmasına öncelik verilirken kalıcı konut yapımında sona yaklaşıldı.
Barınma Çözümleri ve Destekler
Deprem bölgesinde gerçekleştirilen kura törenleri sonucunda toplam 433 bin 667 konut ile 21 bin 690 iş yerinin kurası tamamlandı. Türk Silahlı Kuvvetleri, deprem bölgesinde 57 tabur ve 100 arama kurtarma timi ile toplam 40 binden fazla asker, uzman ve teknik personel görevlendirdi. 29 arama kurtarma köpeği de bu çalışmalara destek verdi ve arama kurtarma timleri tarafından 327 kişi enkaz altından kurtarıldı.
65 uçak, 71 helikopter ve İHA-T'lar dahil hava yardım köprüsü kurularak arama-kurtarma personelinin, yardım malzemelerini bölgeye ulaştırması sağlandı. Adana İncirlik'te kurulan merkezden 300'den fazla köye, 32 ilçeye ulaşıldı. Hava araçları ile 6 binden fazla sorti yapılarak 1 yılda yapılan sorti sayısına 1 ayda ulaşılmış ve 22 binden fazla vatandaş tahliye edildi.
Gıda ve Barınma Yardımları
Deniz Nakliye Koridoru kapsamında, TCG Sancaktar ve TCG Bayraktar gemileri arama kurtarma personeli ve iş makineleri ile İskenderun'a gönderildi. 24 gemi Mersin, İskenderun, Antalya, Taşucu ve Girne'de hazır bekletildi. Deprem bölgelerinde 9,5 milyon paket kumanya dağıtıldı, 112 sahra mutfağı ve 49 sahra fırını ile günlük 160 bin sıcak yemek ve 400 binden fazla ekmek üretim kapasitesine ulaşılarak, 7,2 milyon vatandaşa sıcak yemek verildi. Ayrıca, 4 gıda ve su kontrol laboratuvarı kurularak gıda ve su güvenliği sağlandı.
Afetin etkilediği 11 ilde çadır ve konteyner kent alanları belirlendi. Geçici barınma alanları oluşturulup 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kuruldu. Yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.
Misafir Edilen Afetzedeler
Geçici barınma hizmeti verilen Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952 kişi, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında ise 710 bin 266 kişi olmak üzere toplamda 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi. Ayrıca 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kurularak, 707 bin afetzede bu konteynerlerde misafir edildi. Konteyner kentlerde barınmanın yanı sıra beslenme, eğitim, sağlık ve diğer sosyal donatı alanları da vatandaşların hizmetine sunuldu.
Milli Savunma Bakanlığı, gemilerini seferber ederek yaşam alanları oluşturdu. Hastaneler ve okullar faaliyete geçirildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) vagonlarında depremzede vatandaşlarımıza konaklama imkanı sağladı.
Gıda ve Maddi Destekler
Konteyner kentlerde kalan vatandaşların gıda ve market alışverişleri için İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda AFAD-Kızılay işbirliği ile maddi destek sağlandı. Kamu kuruluşları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler, deprem sonrası bölgeye su, gıda, ilaç ve giyecek gibi temel yaşam malzemelerini hızlı bir şekilde ulaştırdı.
Depremler sonucunda hasar gören 39 bin enkazda arama yapılırken, yaşam olduğu belirlenen 26 bin 32 binada da arama kurtarma faaliyeti gerçekleştirildi. Bölgedeki müdahale çalışmaları kapsamında toplam 650 bin personel görev aldı.
Yardım Faaliyetleri ve Ulaşım
Deprem bölgesine, 20 bin araç ve ağır iş makinesi, 141 helikopter, 182 uçak, 23 gemi yardıma koştu. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın gemileri, bölgeye yardım ulaştırmak için seferber edildi. Hava araçlarıyla yapılan sıhhi tahliye, personel nakli, malzeme nakli ve yangın söndürme faaliyetleri çerçevesinde 17 bin 500 sorti gerçekleştirildi.
Türk Hava Yolları (THY) öncülüğünde 13 bin 701 seferle 2 milyonun üzerinde yolcu ve 712 kargo seferi ile 32 bin 770 ton yardım malzemesi ulaştırıldı. Ayrıca yerli ve milli insansız hava araçları da deprem bölgesinde arama kurtarma ve koordinasyon çalışmalarına destek verdi.
Tahliye ve Kurtarma Çalışmaları
AFAD koordinasyonunda kara, hava ve deniz yoluyla 3 milyon 549 bin 443 afetzede deprem bölgelerinden tahliye edildi. Türkiye, 6 Şubat’ta saat 04.17'de Pazarcık’ta meydana gelen 7,7 ve saat 13.24'te Elbistan’da gerçekleşen 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı.
Toplam 120 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon vatandaşın doğrudan etkilendiği depremler, 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ve mahallede ağır yıkımlara neden oldu. Afet sonrası ilan edilen 7 günlük milli yas ve OHAL süreciyle birlikte, devletin tüm imkanları seferber edildi.
Asrın felaketinde 53 bin 537 kişi yaşamını yitirdi, 107 bin 213 kişi yaralandı.
